Wydział Postaciologii



Strona główna
ZOO Akademii
DanielChodowiecki01.jpg

Daniel Chodowiecki

1726–1801

Ród Chodowieckich trudniący się handlem, wywodził się spod Gniezna. Dziadek Daniela, Christian, załatwiający swoje interesy również w Gdańsku, osiadł tutaj i założył rodzinę. Ojciec jego Gottfried, zajmujący się handlem zbożem, poślubił Marię Henriettę, córkę francuskiej hugenotki, której rodzina imigrowała z Francji na skutek prześladowań politycznych i religijnych.
Ich potomek, Daniel Mikołaj Chodowiecki urodził się 16 października 1726 roku w Gdańsku.
W dzieciństwie wykazywał nieprzeciętne zdolności plastyczne. Każdą chwilę wolnego czasu poświęcał na malowanie scenek z otaczającego go świata. Matka, starając się zapewnić mu wykształcenie (ojciec zmarł w roku 1740), wysłała go na praktykę do sklepu kolonialnego. Nie to, jak się okazało, było jego powołaniem, bowiem mając 17 lat przeniósł się do Berlina, by tam rozpocząć studia na kierunku malarstwa i rysunku Akademii Sztuk Pięknych. Jego opiekunem był znany niemiecki artysta malarz Christian Bernhard Rode.
DanielChodowiecki02.jpg DanielChodowiecki03.jpg DanielChodowiecki04.jpg
Wielką Aleja z Szubienicą w tle

Lazaret i Błędnik tuż za Bramą Oliwską

Panorama Miasta

Chodowiecki nigdy nie rozstawał się ze swoim szkicownikiem. Utrwalał wszystko, co było godne uwagi:
budynki, ich wnętrza, ludzi, scenki rodzajowe. Wykonywał także ilustracje do czasopism i książek, przez co stał się cenionym fachowcem w tej dziedzinie. Ilustrował m.in. pierwsze wydania dzieł Goethe’go, dramaty Schillera, poezje Lessinga, rozprawy niemieckiego pedagoga Johanna Bernharda Basedowa (np. Elementarwerk) pisma filozofa i pisarza szwajcarskiego, Johanna Kaspara Lavatera (Physiognomische Fragmente) oraz poematy Klopstocka.
Malował również na płótnie. Wielkie uznanie, a nawet sławę, przyniósł mu obraz „Pożegnanie Jeana Calasa z Rodziną”.
W 1755 roku ożenił się z Jeanne Barez, z którą miał trzy córki i dwóch synów. Jeden z nich – Wilhelm, podobnie jak ojciec, zajmował się malarstwem.
DanielChodowiecki05.jpg DanielChodowiecki06.jpg DanielChodowiecki07.jpg
Bliza w Nowym Porcie

Bliżej niezidentyfikowana ulica

Przedproże Domu Angielskiego

Daniel Chodowiecki często myślami wracał do swojego rodzinnego Miasta, którego obraz w pamięci powoli się zacierał. W 30 lat po przybyciu do Berlina, a więc w roku 1773, odbył ośmiodniową, konną podróż do Gdańska. W czasie dziewięciotygodniowego pobytu powstał bardzo cenny, bo utrwalający obraz życia Miasta i jego mieszkańców - niczym na fotografiach - cykl rycin, składający się ze 108 rysunków zatytułowany: Von Berlin nach Danzig. Eine Künstlerfarht im Jahre 1773.
DanielChodowiecki08.jpg DanielChodowiecki09.jpg DanielChodowiecki10.jpg
Stajnia na Przedmieściu

Ulica Długa

Wycieczka do Wisłouścia

W roku 1779 został dyrektorem Akademii Sztuk Pięknych w Berlinie, którą przekształcił w nowoczesną, szkołę o dużej renomie. Wielokrotnie sięgał do tematów polskich. Pozostawił wiele portretów osobistości Rzeczypospolitej, cykle grafik przedstawiających wybrane sceny z dziejów ojczyzny swoich przodków. Rytował m.in. Mieszka I, Bolesława Chrobrego, Kazimierza Wielkiego, Konrada Mazowieckiego, Jana Sobieskiego, Stanisława Leszczyńskiego, sceny z posiedzeń Sejmu Czteroletniego i uchwalenia Konstytucji 3 Maja.
DanielChodowiecki11.jpg DanielChodowiecki12.jpg DanielChodowiecki13.jpg
Matthäus Deisch z małżonką

Exlibris Chodowieckiego

Malarz Lohrmann

Ten wspaniały artysta-grafik, Gdańszczanin, oddający swój talent wielu pokoleniom, zmarł w Berlinie 7 lutego 1801 r.
W 1992 roku Günter Grass powołał Fundację im. Daniela Chodowieckiego, z siedzibą w Akademii Sztuk Pięknych w Berlinie, która to finansuje nagrodę przyznawaną przez międzynarodowe jury, składające się z osobistości życia kulturalnego Niemiec i Polski, skierowaną do polskich twórców grafiki i rysunku, wybieranych przez krytyków sztuki i profesorów akademickich.
Władze Miasta w okresie międzywojennym uhonorowały go nazwaniem jednej z ulic Wrzeszcza, która to nazwa, co jest rzadkością, przetrwała do dnia dzisiejszego...
DanielChodowiecki14.jpg DanielChodowiecki15.jpg
Ulica Chodowieckiego przed wojną

Ulica Chodowieckiego po wojnie

Opracował: prof. wirt. Mar-Zet

Ilustracje:
1) adlitteram.free.fr
2)-11) i 13) Daniela Chodowieckiego dziennik z podróży do Gdańska z 1773 roku, Gdańsk 2002
12) www.gutenberg-museum.de

2 grudnia 2006
© 2004-2007