Wydział Symbolologii

Strona główna
ZOO Akademii

Katedra Monumentalistyki

Ludzie stawiają pomniki od niepamiętnych czasów. Stawiają je osobom i wydarzeniom, a robią to po to, by nie odeszły w niepamięć postacie i momenty, które dla nich były ważne, kiedy ich samych już zabraknie. Niezależnie od motywacji ich stawiania, pomniki są zawsze materialnym obiektem – najczęściej kamiennym lub metalowym – który symbolizuje coś, lub kogoś z przeszłości (przynajmniej co do zasady), o czym lub o kim warto pamiętać, ze względu na wkład we wspólną historię społeczności. Pomniki stawia się w przypadku ludzi jedynie postaciom uznawanym za pozytywnie zasłużone dla fundatorów. W przypadku pomników przypominających o wydarzeniach, ta zasada nie obowiązuje.
W dawnym Gdańsku nie stawiano pomników w dzisiejszym rozumieniu tego słowa, a więc rzeźb na cokołach pośrodku placów – może dlatego, że placów takich prawie w Mieście nie było, a te które były miały ważniejsze – bo handlowe – zastosowania. Gdańskie pomniki symbolizowały raczej pojęcia, koncepcje lub opowiadały całe historie. Symbolizowały morski charakter Miasta (Neptun), mądrość i gotowość do obrony (Minerwa na Zbrojowni), rycerski etos (Jerzy na Georgshalle), dostatek (Fortuna na Dworze Artusa) i inne podobne pojęcia. Zasłużonym osobom fundowano epitafia w kościołach.
Tak było do roku 1755, kiedy Gdańszczanie ufundowali marmurowy pomnik polskiego króla Augusta III i, opatrzywszy go stosownym napisem, umieścili w centrum Dworu Artusa.
Prawdziwa jednak akcja upomnikowienia Miasta rozpoczęła się w czasach pruskiej okupacji. Liczne oddziały stacjonujące w Gdańsku starały się upamiętnić kompanów poległych w kolejnych wojnach, zaczęto honorować zasłużonych Gdańszczan i władców.
Większość z tamtych pomników nie przetrwała „powrotu do Macierzy”, bowiem „Macierz” zadbała przede wszystkim o zniszczenie pozostałości po niesłusznych czasach. Nie całkiem jej się to jednak udało.
W Katedrze Monumentalistyki zajmiemy się gdańskimi pomnikami, wznoszonymi przez całą jego historię, tymi, które znikły, i tymi, które przetrwały.
Pomnik Grenadierów na Placu Wałowym
Pomnik Marcina Lutra
Pomnik na Strandbatterie
Pomnik Wilhelma I
Pomniki na Targu Drzewnym
Pomnik ofiar tragedii Wilhelma Gustloffa, Goyi i Steubena
Gdańskie pomniki 1940
Pomnik Regimentu Diericke'go
Krzyż Landwehry w Łostowicach
Pomnik Fizylierów nad Motławą
Pomnik Grenadierów na Wiebenwall
© by Akademia Rzygaczy Members