Biblioteka

Strona główna
ZOO Akademii

Ustawa o wcieleniu Wolnego Miasta Gdańska do Rzeszy Niemieckiej

Ustawa o wcieleniu Wolnego Miasta do rzeszy była "odpowiedzią" hitlerowskich Niemiec na wiernopoddańcze Staatsgrundgesetz Alberta Forstera (które stało się zresztą jej częścią) i - podobnie jak owo Staatsgrundgesetz - nie wywarła żadnych skutków prawnych odnośnie zmiany statusu WMG. Oczywiście z formalnego punktu widzenia, gdyż faktyczne włączenie Wolnego Miasta Gdańska do Wielkoniemieckiej Rzeszy jak najbardziej nastąpiło.
Trudno uznać, że Niemcy zawojowały Wolne Miasto - ostatecznie na terenie Gdańska broniły się tylko polskie punkty oporu (Westerplatte i Poczta Polska), a siły gdańskie współdziałały z oddziałami niemieckimi. Zjednoczenie Gdańska z Rzeszą odbyło się również przy poparciu lokalnych władz i jak się wydaje - przeważającej części ludności WMG. Niemniej jednak - jak pisałem przy okazji prezentowania gdańskiego Staatsgrundgesetz - Wolne Miasto nie mogło samo decydować o swoim losie, a całe to zjednoczeniowe "przedsięwzięcie" odbyło się z naruszeniem prawa międzynarodowego jak również prawa Wolnego Miasta Gdańska.

Gesetz über die Wiedervereinigung der Freien Stadt Danzig mit dem Deutschen Reich vom 1. September 1939. Ustawa o wcieleniu Wolnego Miasta Gdańska do Rzeszy Niemieckiej z dnia 1 września 1939 r.
Der Reichstag hat einstimmig das folgende Gesetz beschlossen, das hiermit verkündet wird:
Reichstag jednogłośnie uchwalił poniższą ustawę, którą niniejszym ogłasza się;
§ 1.
Das vom Staatsoberhaupt der Freien Stadt Danzig erlassene Staatsgrundgesetz über die Wiedervereinigung Danzigs mit dem Deutschen Reich wird hiermit Reichsgesetz. Es hat folgenden Wortlaut:

Artikel I. Die Verfassung der Freien Stadt Danzig ist mit sofortiger Wirkung aufgehoben.
Artikel II. Alle gesetzgebende und vollziehende Gewalt wird ausschließlich vom Staatsoberhaupt ausgeübt.
Artikel III. Die Freie Stadt Danzig bildet mit sofortiger Wirkung mit ihrem Gebiet und ihrem Volk einen Bestandteil des Deutschen Reichs.
Artikel IV. Bis zur endgültigen Bestimmung über die Einführung des deutschen Reichsrechts durch den Führer bleiben die gesamten gesetzlichen Bestimmungen außer der Verfassung, die in dem Augenblick des Erlasses dieses Staatsgrundgesetzes gelten, in Kraft.

Danzig, den 1. September 1939.
Albert Forster.
§ l
Wydana przez głowę państwa Wolnego Miasta Gdańska zasadnicza ustawa państwowa o wcieleniu Gdańska do Rzeszy Niemieckiej - nabiera niniejszym mocy ustawy Rzeszy. Brzmienie jej jest następujące:

Artykuł I. Znosi się z mocą natychmiastową konstytucję Wolnego Miasta Gdańska.
Artykuł II. Całą władzę ustawodawczą i wykonawczą sprawuje wyłącznie głowa państwa.
Artykuł III. Wolne Miasto Gdańsk wraz ze swym terytorium i ludnością staje się - z mocą natychmiastową - częścią składową Rzeszy Niemieckiej.
Artykuł IV. Do czasu ostatecznego uregulowania przez Wodza sprawy wprowadzenia niemieckiego prawa Rzeszy pozostają w mocy wszystkie postanowienia ustawowe z wyjątkiem konstytucji obowiązujące w chwili wydania niniejszej zasadniczej ustawy państwowej.

Gdańsk, l września 1939 r.
Albert Forster

§ 2.
Die Staatsangehörigen der bisherigen Freien Stadt Danzig sind deutsche Staatsangehörige nach Maßgabe näherer Vorschriften.

§ 3.
Im Gebiet der bisherigen Freien Stadt Danzig bleibt das bisher geltende Recht mit Ausnahme der Verfassung der Freien Stadt Danzig bis auf weiteres in Kraft.

§ 4.
1) In der bisherigen Freien Stadt Danzig tritt am 1. Januar 1940 das gesamte Reichsrecht und preußische Landesrecht in Kraft.
2) Der zuständige Reichsminister kann im Einvernehmen mit dem Reichsminister des Innern bestimmen, daß Reichsrecht oder preußisches Landesrecht in der bisherigen Freien Stadt Danzig nicht oder zu einem späteren Zeitpunkt oder mit besonderen Maßgaben in Kraft tritt. Eine solche Bestimmung bedarf der Bekanntmachung im Reichsgesetzblatt.
3) Bis zum 31. Dezember 1939 kann der Reichsminister des Innern im Einvernehmen mit den zuständigen Reichsministern Reichsrecht und preußisches Landesrecht durch Verordnung einführen.

§ 5.
1) Zentralstelle für die Wiedervereinigung Danzigs mit dem Deutschen Reich ist der Reichsminister des Innern.
2) Der Reichsminister des Innern wird ermächtigt, die zur Durchführung und Ergänzung dieses Gesetzes erforderlichen Rechts- und Verwaltungsvorschriften zu erlassen.

§ 6.
Das Gesetz tritt am 1. September 1939 in Kraft.

Berlin, den 1. September 1939

Der Führer und Reichskanzler
Adolf Hitler

Der Reichsminister des Innern
Frick

Der Stellvertreter des Führers
R. Heß

Der Beauftragte für den Vierjahresplan
Göring
Generalfeldmarschall, Preußischer Ministerpräsident

Der Reichsminister des Auswärtigen
von Ribbentrop

Der Reichsminister und Chef der Reichskanzlei
Dr. Lammers

§ 2.
Obywatele dotychczasowego Wolnego Miasta Gdańska są obywatelami niemieckimi zgodnie z przepisami szczegółowymi.

§ 3.
Na terenie dotychczasowego Wolnego Miasta Gdańska pozostaje na razie w mocy prawo obowiązujące dotychczas — z wyjątkiem konstytucji Wolnego Miasta Gdańska.

§ 4.
1) W dotychczasowym Wolnym Mieście Gdańsku nabiera mocy obowiązującej od dnia l stycznia 1940 r. całe prawo Rzeszy oraz pruskie prawo krajowe.
2) Właściwy minister Rzeszy w porozumieniu z ministrem spraw wewnętrznych Rzeszy może postanowić, że prawo Rzeszy lub pruskie prawo krajowe nie nabiera mocy obowiązującej w dotychczasowym Wolnym Mieście Gdańsku, albo że nabiera jej w terminie późniejszym, albo też nabiera jej zgodnie z przepisami szczególnymi. Takie postanowienie wymaga ogłoszenia w Dzienniku Ustaw Rzeszy.
3) Minister spraw wewnętrznych Rzeszy w porozumieniu z właściwymi ministrami może w drodze rozporządzenia wprowadzić w życie prawo niemieckie i pruskie prawo krajowe do dnia 31 grudnia 1939 r.

§ 5.
1) Instancją centralną do spraw wcielenia Gdańska do Rzeszy Niemieckiej jest minister spraw wewnętrznych Rzeszy.
2) Minister spraw wewnętrznych Rzeszy jest upoważniony do wydania rozporządzeń prawnych i administracyjnych, potrzebnych do wykonania i uzupełnienia niniejszej ustawy.

§ 6.
Niniejsza ustawa obowiązuje od dnia l września 1939 r.

Berlin, 1 września 1939 r.

Wódz i Kanclerz Rzeszy
Adolf Hitler

Minister Spraw Wewnętrznych Rzeszy
Frick

Zastępca Wodza
R. Heß

Przedstawiciel do spraw Planu Czteroletniego
Göring
Feldmarszałek, pruski Prezes Rady Ministrów

Minister Spraw Zagranicznych Rzeszy
von Ribbentrop

Minister Rzeszy i Szef Kancelarii Rzeszy
Dr. Lammers
Opracowanie: prof. wirt. Danziger

Oryginalny tekst niemiecki ustawy za: www.verfassungen.de
tłumaczenie polskie właściwego tekstu ustawy za: Tadeusz Jędruszczak i Maria Nowak-Kiełbikowa (red.) Dokumenty z dziejów polskiej polityki zagranicznej 1918-1939. tom II 1933-1939 ("ozdobniki" w tłumaczeniu prof. wirt. Danzigera).


31 stycznia 2007
© Aleksander Petelski 2007
© by Akademia Rzygaczy Members