Wydział Symbolologii

Strona główna
ZOO Akademii

Pomnik Fizylierów nad Motławą

PomnikFizylierowNadMotlawa01.jpg
Na dawnym placu musztry, po wschodniej stronie Koszar Wijbego, nad brzegiem ślepej odnogi dawnego nurtu Motławy, stał niegdyś pomnik poświęcony żołnierzom 33-go Regimentu Fizylierów, którzy zginęli w wojnie francusko-pruskiej lat 1870-1871. Miał dość typową dla pomników tego okresu formę kamiennego obelisku zwieńczonego wizerunkiem żelaznego krzyża (Eisernes Kreuz), z metalowymi wieńcami i festonami oraz emblematem z elementów wojskowego wyposażenia w otoczeniu dwóch dziecięcych postaci.
Główny napis umieszczony w górnej części obelisku miał następującą treść:
Das Ostpreußische Füsilier-Regiment Nr. 33
seinen im Feldzuge 1870 und 1871
gefallenen Kameraden.
20 Offiziere.
28 Unteroffiziere.
393 Füsiliere.
An der Hallue. Bapaume. Sapigny. Bonvas. St.Quentin.
Berthincourt. Amiens. Forgettes. Gravelotte. Metz.
Wschodniopruski Regiment Fizylierów Nr 33
swoim towarzyszom poległym
w kampanii lat 1870-1871
20 oficerom
28 podoficerom
393 fizylierom
Nad Hallue. Bapaume. Sapigny. Bonvas. St.Quentin.
Berthincourt. Amiens. Forgettes. Gravelotte. Metz.
Na cokole obelisku znajdowała się imienna lista oficerów i żołnierzy, którym pomnik został poświęcony, z podziałem na kompanie.

33-ci Regiment Fizylierów Powstał w roku 1749 jako jednostka armi szwedzkiej. Walczył przeciw Prusakom w wojnie siedmioletniej, a następnie w wojnach z Rosją, Francją oraz Danią. W ramach tzw. „wojny wyzwoleńczej” (Befreiungskrieg), czyli kampanii przeciw wycofującym się wojskom Napoleona, jeszcze jako jednostka szwedzka, walczyl z Franzuzami. Kiedy po traktacie wiedeńskim szwedzkie posiadłości na Pomorzu przypadły Prusom regiment wszedł w skład armii pruskiej, w której, do czasu wprowadzenia numeracji jednostek, nosił nazwę „Regiment Engelbrechten”. W latach 1848-1849 stacjonował w Prusach Zachodnich, gdzie walczył z polskimi powstańcami. W trakcie wojny z Francją 1870-1871 brał udział we wszystkich ważniejszych bitwach, w których poniósł ciężkie straty. Po zakończeniu wojny stacjonował w Gdańsku, ale wkrótce przeniesiony został do Królewca, a następnie do Gąbina (Gumbinnen). Najsłynniejszym dowódcą Regimentu był w latach 1850-1856 Albrecht hr. von Roon, późniejszy pruski minister wojny epoki wilhelmińskiej.
Po pomniku próżno dzisiaj szukać jakichkolwiek śladów.
PomnikFizylierowNadMotlawa02.jpg
Lokalizacja pomnika na planie z 1938 r.

Opracował: prof. wirt. Grün

Zdjęcie pomnika pochodzi z książki B. Arke, Danzigs Kriegsdenkmäler, Danzig 1908

15 października 2006
© 2006 Aleksander Masłowski
© by Akademia Rzygaczy Members