Biblioteka

Strona główna
ZOO Akademii

Katarzyna Rogińska, Jeśli czegoś pragnę

jesliczegospragne.jpg
Magrat:
Gdańsk ostatnimi laty coraz częściej staje się tłem wyrafinowanych rozgrywek kryminalnych. Obok lekko historyzującej „Zemsty Fahrenheita” Artura Górskiego, pełnego sztuki „Sądu Ostatecznego” Anny Klejzerowicz i szpiegowskiego „Teufla” Izabeli Żukowskiej na „gdańskiej” półce postawić możemy „Jeśli czegoś pragnę”, wydany przez Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne „pełnometrażowy” debiut Katarzyny Rogińskiej, autorki znanej z opowiadania „Kocim szlakiem”, wydanego w tomie „Tajemnica Neptuna” (nota bene mojego ulubionego w tym zbiorze). GWP wyczuło chyba potencjał Miasta, bo książka ta otwiera serię Gdańska Kolekcja Kryminalna, można się więc spodziewać, że gdańskie ulice często teraz będą spływać krwią. W końcu, jeśli wierzyć haśle na okładce, Gdańsk jest idealnym miejscem do snucia kryminalnych intryg.

Na wstępie autorka zapoznaje nas z Iloną i Franciszkiem, młodym małżeństwem, z pozoru niezbyt dobranym (stanowcza księgowa i malarz o wręcz stereotypowo artystycznej duszy), za to pragnącym dziecka. Pragnienie to wychodzi od Ilony, Franciszek po prostu biernie dostosowuje się do sytuacji. Mimo że oparty na kłamstwach, związek ten jest jednak na tyle stabilny, że nie może zaszkodzić mu nawet romans artysty z „pokrewną duszą” w postaci ponadwymiarowej poetki, Anny. O ile jednak małżeństwo wychodzi z tej sytuacji obronną ręką, o tyle Annie przyjdzie zapłacić swoją cenę za tak nierozważne zakochanie się. Obok wątku obyczajowego powoli rozwija się bardziej przyziemny wątek kryminalny. Rola detektywa przypada w tej powieści Grażynie Król, biegłej psycholog, która odkrywa tajemniczy wzrost zgonów pacjentów domów opieki społecznej. Czy oba te wątki mogą się ze sobą łączyć? Odpowiedź na to pytanie byłaby niestety równoważna ze zdradzeniem rozwiązania zagadki.

„Jeśli czegoś pragniesz” to książka bez głównego bohatera, wszystkie postaci są równorzędne, a są one zdecydowanie najsilniejszym punktem powieści. Oprócz wspomnianego wyżej „trójkąta” i pani psycholog przez karty powieści przewijają się postacie psychopatycznego chłopca z zespołem Aperta, „kociary” z wojenną przeszłością, obrotnych „uzdrowicieli”, czy zupełnie przeciętnego policjanta Szolca. Każdy z nich zapada w pamięć i sprawia wrażenie bycia czymś więcej, niż kilkoma słowami na papierze. Każda z nich też czegoś pragnie – Ilona dziecka, Franciszek świętego spokoju by móc tworzyć, Anna miłości, młody sadysta – władzy nad ludźmi. I to jest właśnie główny temat książki, ludzie, ich pragnienia, i to, co są w stanie zrobić, by pragnienia te spełnić. A są w stanie zrobić naprawdę wiele. Każdą postać poznajemy z różnych punktów widzenia, co pozwala czytelnikowi na spojrzenie z szerszej, „obiektywniejszej”, perspektywy. Nie udałoby się tego przedstawić bez dobrej znajomości ludzkiej psychiki, nie jest to jednak powieść napisana przez domorosłego znawcę tematu, a przez profesjonalistę. Katarzyna Rogińska już od dwóch dekad pracuje jako psycholog z dziećmi niepełnosprawnymi intelektualnie, a także zajmuje się psychologią sądową. Dzięki temu „Jeśli czegoś pragnę” nie czyta się niczym naiwnej fantastyki psychologicznej, autorka obok znajomości mapy ludzkiej duszy, swobodnie porusza się także po meandrach branży sądowniczej.

O ile książka doskonale broni się jako powieść psychologiczna (obyczajowa?), to zaklasyfikowanie jej jako kryminału może wzbudzać wątpliwości, bo poza kilkoma tajemniczymi zgonami, tak typowymi dla gatunku, tak naprawdę wiele z kryminału nie ma. Mało w niej dynamizmu, nieprzewidzianych zwrotów akcji, napięcia, czy chociażby rasowego śledztwa prowadzonego przez rasowego detektywa, błądzącego w ślepych uliczkach, by na końcu trafić bez pudła i zatriumfować nad złem. Rozczaruje się także ten, kto spodziewać się będzie spektakularnego punktu kulminacyjnego każdego przyzwoitego kryminału, czyli rozwiązania zagadki. Tutaj to rozwiązanie wychodzi w metaforycznym praniu, bez fajerwerków, niemal niezauważenie. Jeśli jednak czytelnik nie nastawi się na porywającą lekturę ze spiętrzonymi zagadkami, ma dużą szansę, by z przyjemnością zagłębić się w psychologicznych perypetiach bohaterów.
© by Akademia Rzygaczy Members