Wydział Archistologii



Strona główna
ZOO Akademii

Generalkommando

Budynek, w którym obecnie ma siedzibę Rada Miasta (a więc nazywany jest obecnie "Nowym Ratuszem"), a ściślej kompleks budynków znanych w historii gdańskiej architektury pod nazwą "Generalkommando", powstał w latach 1898-1901 jako siedziba dowództwa pruskiego garnizonu stacjonującego w Mieście. Kompleks składał się z "rezydencji", oficyny (nie zachowanej do dziś) i budynku stajennego (dzisiaj zwanego "wozownią"). Całość otaczał park o powierzchni 1,8 ha. Koszt wzniesienia kompleksu budynków wyniósł ok. 620 000 ówczesnych marek.
W latach 1919-1939 był siedzibą Wysokiego Komisarza Ligi Narodów w Gdańsku. Ale jeszcze zanim się nią stał, miał miejsce spór między wysokim komisarzem R. Hakingiem, a gdańskim Volkstagiem. Na siedzibę komisarza starano się przeznaczyć willę przy placu Hanzy (dawną rezydencję prezydenta gdańskiej rejencji), a dawne Generalkommando przeznaczyć dla Volkstagu. Haking miał na to odpowiedzieć, że willa jest dla Wysokiego Komisarza Ligi Narodów zbyt mało reprezentacyjna, a że jego pozycja w Wolnym Mieście była jeszcze wówczas bardzo silna, wygrał ostatecznie spór z Volkstagiem, który musiał opuścić rezydencję pruskiego dowódcy garnizonu gdańskiego. Można zatem założyć, że do listy użytkowników obiektu dodać należy właśnie parlament Wolnego Miasta, który, krótko bo krótko, ale tam właśnie przez jakiś czas się mieścił.
W 1938 r. Gauleiter Forster obiecywał C.J.Burkhardtowi - ostatniemu Wysokiemu Komisarzowi Ligi Narodów w Gdańsku - że w jego rezydencji urządzi kasyno dla partyjnych dostojników.
Wbrew tym, jak zwykle butnym, pogróżkom Gauleitera latach wojny mieścił się tam Zarząd Okręgu Wojsk Lądowych (Heeresstandortverwaltung) i zamieszkiwał generał piechoty Max Bock, a także ppłk Hans-Ludwig Grosser oraz woźny Wollschläger.
W latach powojennych budynek był siedzibą partyjnych władz - najpierw PPR, a później PZPR.
Od 1957 r. pozostałymi z kompleksu dwoma budynkami (rezydencją i wozownią) władał studencki klub "Żak".
W latach 1978-1988 trwał niekończący się remont budynku.
15 kwietnia 1999 r. klub opuścił budynek, który objęła Rada Miasta, przemianowując go na "Nowy Ratusz".
Nie tak dawno słyszałem z ust znanego architekta, że budynek należałoby sprzedać Radzie Europy, a za uzyskane w ten sposób pieniądze zbudować Jeszcze Nowszy Ratusz, oczywiście autorstwa tegoż znanego architekta. Pomysł pozostawiam bez komentarza.
generalkommando01.jpg generalkommando02.jpg
"Rezydencja" w kompleksie Generalkommando

Sala jadalna - obecnie miejsce udzielania ślubów

Opracował: prof. wirt. Grün

Ilustracje: Danzig und seine Bauten, Berlin 1908

Podziękowania dla prof.wirt. Danzigera za uzupełnienie informacji o historii obiektu.

5 kwietnia 2005
© 2005 Aleksander Masłowski
© 2004-2009