Wydział Parkologii


Strona główna
ZOO Akademii

Drzewo z Jaśkowej Łąki

Pośrodku tak zwanej Jaśkowej Łąki (Jäschken Wiese), która z kolei położona jest w Jaśkowej Dolinie (Jäschkenthal), rośnie rozłożysty dąb, a dokładnie dąb bezszypułkowy (łac. Quercus petrea). Nie rośnie on tu przypadkowo. Świadczy o tym kamień ustawiony obok drzewa. Upamiętnia on datę uroczystego zasadzenia dębu. Wyryta jest na nim inskrypcja: „Gepflanzt am 18 Octbr. 1863”. Wskazuje ona, że według wszelkiego prawdopodobieństwa dąb został zasadzony w 50. rocznicę zwycięstwa nad wojskami Napoleona w „Bitwie Narodów” (niem. Völkerschlacht) pod Lipskiem stoczonej 18 października 1813. W 1863 roku w wielu miastach Rzeszy uczczono tę rocznicę wznosząc mauzolea, pomniki i obeliski (np. w Kelheim).
drzewo01.jpg
Jak wyglądał dąb oraz najbliższa okolica na przestrzeni prawie półtora wieku pokazują poniższe fotografie.
drzewo02.jpg drzewo03.jpg drzewo04.jpg
Jaśkowa Łąka była centralnym miejscem festynów świętojańskich urządzanych w tym miejscu dla uczczenia patrona Jana Labesa – senatora napoleońskiego Wolnego Miasta, który po nabyciu na przełomie XVIII i XIX w. Jaśkowej Doliny i otaczających ją wzgórz udostępnił teren społeczności Miasta. Od tego też czasu (z małą przerwą na wojny napoleońskie) urządzano tu w dniu 23 czerwca huczne festyny. W 1814 roku Jaśkowa Dolina została włączona w obszar Miasta, a w 1832 roku Miasto nabyło na własność dolinę i otaczający ją lasek, by od 1838 roku wziąć na siebie organizację sobótkowych festynów. Miasto wzięło też na siebie urządzanie i utrzymanie zieleni oraz towarzyszących obiektów.
Na czas sobótkowych zabaw urządzano ogródki i restauracje pod gołym niebem. Cały dzień trwały tańce na przygotowanych specjalnie parkietach, a nieopodal kręciły się ustawione z tej okazji karuzele. Rozgrywano też turnieje w różnych konkurencjach (np. biegi w workach). Jednak jedną z największych atrakcji była rywalizacja młodzieńców o cenne nagrody (a czasem były nimi nawet zegarki), wspinających się na namydlony kilkunastometrowy maszt, który z czasem stał się chyba najbardziej charakterystycznym obiektem okolicy. Znajdował się on w pobliżu miejsca gdzie posadzono jubileuszowy dąb. Na jednym z planów Gdańska z 1908 roku, cała łąka zapożyczyła swą nazwę – Kletter Wiese, od wspinania się na ów słup.
drzewo05mapka.jpg
Kulminacją sobótkowego festynu był zawsze wieczorny pokaz sztucznych ogni. Zabawy w Jaśkowej Dolinie cieszyły się dużą popularnością wśród mieszkańców Gdańska, brało w nich udział nawet do 20 tysięcy ludzi. W pierwszych latach w tańcach i zabawach brały udział wszystkie warstwy gdańskiego społeczeństwa. Jednak z czasem bardziej zamożni obywatele coraz rzadziej byli widywani wśród świętującej gawiedzi. Kres sobótkowym festynom położyła II wojna światowa.
W dolinie z czasem powstały również obiekty do całorocznego użytku takie jak gospoda Forsthaus czy korty tenisowe, które również znajdowały się nieopodal jubileuszowego dębu.

A tak wygląda dzisiaj Jaśkowa Łąka z dębem w jej centralnej części.
drzewo06.jpg
Opracował: dr wirt. Makabunda przy współpracy dr wirt. Janaka.

Ilustracje:
Dawne zdjęcia: Grzegorz Fortuna, Donald Tusk, Był sobie Gdańsk - Wrzeszcz
Zdjęcia współczesne: dr wirt. Makabunda
Fragment planu z 1908 r. (ze zbiorów prof.wirt. Mar-Zeta)

Wykorzystano:
- Jerzy Samp, Wrzeszcz
- Andrzej Januszajtis, Z uśmiechem przez Gdańsk

22 marca 2005
© by Akademia Rzygaczy Members