M U Z E U M
Akademii Rzygaczy


Strona główna
ZOO Akademii

Szewski Dwór

Szewski Dwór (Schusterhof) został po raz pierwszy wymieniony w dokumencie z 1388 r. Ściśle mówiąc, ta pierwsza wzmianka nazywa go curia sutorum sive cerdonum, czyli dwór szewców i garbarzy. W późniejszym okresie była to już wyłącznie własność cechu szewców, który zresztą toczył z cechem garbarzy częste spory na temat rozdziału wykonywanych prac. Dwór, czyli rozległy murowany budynek mieszczący warsztaty szewskie, znajdował się po południowej stronie Podwala Przedmiejskiego, na posesji określonej według nowożytnej numeracji jako Vorstädtischer Graben 10.
SzewskiDwor1.jpg SzewskiDwor2.jpg
W 1555 roku (jak wynika z daty umieszczonej na fasadzie) ukształtowana została zasadnicza postać budynku, który potem należał do najbardziej malowniczych budowli Gdańska. Budynek z galeryjką i renesansowym szczytem stanowił dość częsty temat dla malarzy i rysowników. Tutaj zamieszczam rysunek Georga Ferdinanda Gregoroviusa z 1843 r. oraz ilustrację Wojciecha Gersona z 1866 r., przedrukowaną w książce "Gdańsk" Jana Kilarskiego. W tym czasie, tj. w XIX i w pierwszej połowie XX wieku, nie istniała już organizacja cechowa, a dawne obiekty Szewskiego Dworu przeszły w ręce prywatnych właścicieli, którzy urządzili tutaj zajazd "Schusterhof". W 1876 r. budynek został odnowiony - jak to się często zdarzało, utracił przy tym sporo ze swego romantycznego wdzięku, a przede wszystkim z nieznanych powodów usunięto uroczą galeryjkę. Odtąd obiekt prezentował się tak:
SzewskiDwor3.jpg
A tak to wyglądało od ulicy Podwale Przedmiejskie. Z prawej strony zdjęcia widoczna brama, prowadząca na dziedziniec Schusterhofu:
SzewskiDwor4.jpg
W II tomie albumu "Był sobie Gdańsk" na s. 100 znalazłem zdjęcie lotnicze prezentujące fragment Podwala Przedmiejskiego. Widać tu od góry zarówno główny budynek Szewskiego Dworu, jak i podwórze oraz budynek zamykający całość od strony Podwala Przedmiejskiego.
SzewskiDwor5.jpg
Sięgający korzeniami średniowiecza cenny zabytek budownictwa cechowego spłonął wraz z innymi budynkami w marcu 1945 r. Wypalone mury stały jeszcze ponoć do około 1956 roku, kiedy to zostały ostatecznie rozebrane w związku z poszerzaniem trasy wylotowej w kierunku Warszawy.

Opracował: prof. wirt. Pumeks


Żródła ilustracji:
1: Gdańsk w rysunkach i akwarelach XIX wieku, katalog wystawy. Muzeum Narodowe w Gdańsku, październik-listopad 1979.
2: Jan Kilarski Gdańsk, Poznań 1937 (seria "Cuda Polski").
3,4: Bildindex der Kunst und Architektur.
5: Był sobie Gdańsk, tom II.


© Marcin Stąporek 2004

© by Akademia Rzygaczy Members