Biblioteka

Strona główna
ZOO Akademii

Jerzy A. Wróblewski, Zamach na Wolne Miasto

Wydawnictwo MON, Warszawa 1977

zamach.jpg
Grün:
Zamach na Wolne Miasto to maleńka książeczka z serii Sensacje XX wieku, przedstawiająca krótką historię hitleryzacji Gdańska. Historia to bardzo ciekawa, ale bardzo przygnębiająca. Na stu sześćdziesięciu stronach czytamy jak bezczelność, obłuda, zręczna dyplomacja i żelazna konsekwencja doprowadziła do przekształcenia Wolnego Miasta w bastion hitleryzmu. Dzięki temu, że książka napisana została w latach panowania w Polsce ś.p. komuny, czyli w czasach kiedy wolno było powiedzieć coś złego o przedwojennej Rzeczypospolitej i jej alianckich sojusznikach, książka unika czarno-białego przedstawienia wydarzeń. Rzecz jasna - i tu trudno się spierać - głównym winnym jawi się niemiecki narodowy socjalizm. Ale w świetle ukazanego postępu odzyskiwania przez Niemców wpływów w Gdańsku niezbyt dobrze wypadają również mocarstwa zrzeszone w Lidze Narodów, sprawujące iluzoryczny protektorat nad ustrojem Wolnego Miasta. Oddają one stopniowo Hitlerowi Gdańsk, tak samo jak Saargebiet, Austrię, Sudety i całą Czechosłowację. Działania władz II Rzeczypospolitej, nieprzerwanie głoszącej swoje historyczne i traktatowe prawa do Gdańska, również jedynie ułatwiają zadanie nazistom. Polska po prostu nie reaguje na nieznaczne, ale konsekwentne działania hitlerowców, daje się uśpić pięknymi zapewnieniami o współpracy i w zasadzie zdradza Gdańsk, oświadczając brak zainteresowania jego wewnętrznymi sprawami. Nie bez winy są tu sami Gdańszczanie, którzy okazują się głupi i krótkowzroczni. Zresztą po przeczytaniu tej lektury pozostaje wrażenie, że Gdańszczan było przed wojną znowu wcale nie tak wiele więcej niż obecnie; że byli na tyle ślepi i nierozsądni, by dać się ogłupić tej części mieszkańców Miasta (kto wie czy nie przeważającej), którzy stracili rozum w czasach pruskich, zostali zaimportowani z Rzeszy, lub po prostu przysłani przez Hitlera. Smutna to książka, ale bardzo ciekawa i warta przeczytania.
© by Akademia Rzygaczy Members