Biblioteka

Strona główna
ZOO Akademii

Przywilej Zygmunta I z 25 maja 1527 r.

Sigismundus, Dei gratia Rex Polonie, Magnus Dux Lithuanie, Russie ac omnium terrarum Prussie, Mazovieque etc. doiminus et heres, significa mus tenore presentium, quiibus expedit universis et singulis, presentibus et futuris harum noticiam habituris, quia, licet serenissimus olim princeps, dommius Kazimirus, Polonie Rex, parens et antecessor noster desideratissi mus, concesseirit proconsulibus et consulibus civitatis nostre Gedanensis literas seu privilegium, quod ipsi, adhibitis sibi ex civibus suis viris prudentioribus et rerum agendarum non imperitis, possent, offerente se occasione et oportunitate, constitutione facere pro communi sua et civitatis utilitate ac incremento. Quia tamen ipsi proconsul et consules dicte civitatis nostre Gedanensis retulerunt ad nos, non parum consuli et subveniri posse ipsi civitati nostre ejusque coimmuni utilitati, si una dumtaxat communis seu publica officina aromataria in illa haberetur et res aromaticae bonae, recentes sanitatique hominum conservande magis aptae et conducibiles, accedente consulatus provisione et ordinatione, illic haberentur et reperirentur, nos nolentes deesse augende commumi. utilitati ipsius civitatis nostrae Gedanensis cupientesque, ut res publica illius majus indies accipiat incrementum, istatuimus et ordinavimus ac presentium literarum serie ordinamus, auctoritate nostra regia, ut deinceps futuris et perpetuis temporibus in civitate nostra Gedanensi predicta una tantum publica seu communis officina aromataria habeatur, damusque et concedimus proconsulibus et consulibus illius predictis plenam et omnimodam potestatem omnes et singulas aromatarias officinas privatas, ibidem existentes, inde tollendi et amovendi et ipsam duntaxat unam publicam oficinam aromatariam ad communem usum et necessitatem totius civitatis tam videlicet majoris et veteris quam etiam anteurbii erigendi, exercendi, dirigendi administrandi et providendi proventusque et obventiones illius omnes tollendi, levandi, percipiendi et ad communen utilitatem ac necessitatem civitatis convertendi; non obstantibus literis et privilegis quibuscumque personalibus per nos vel antecessores nostros cuicumque aromatariorum ibidem ad presens existentium quomodocunque et ex quacunque causa concessis, quibus ex causa publicae utilitatis, que privatorum commodis anteponenda est, de certa scientia nostra derogamus eaque irrita esse volumus et declaramus tenore presentium mediante, Quibus in fidem et testimonium sigillum nostrum est appensum. Datum Cracoviae sabato proximo ante dominicam Rogationum. Anno millesimo quingentesimo vigesimo septimo, Regni nostri anno vigesimo primo. Petrus, episcopus et vicecancellarius subscripsit. Relatio reverendi in Christo patris domini Petri, eipiscopi Cracoviensis et Regni Polonie vicecancellari. Zygmunt, z Bożej łaski król Polski, wielki, książę Litwy, Rusi i wszystkich ziem Prus, Mazowsza etc., pan i dziedzic. Oznajmiamy niniejszym wszem wobec, którzy wiedzieć powinni, oraz każdemu z osobna, obecnie żyjącym, jak i przyszłym, których to będzie dotyczyć: że niegdyś .najjaśniejszy książę i pan, Kazimierz, król Polski, ojciec i nieodżałowany nasz poprzednik nadał burmistrzom i rajcom naszego miasta Gdańska dokument, czyli przywilej, na mocy którego mogą sami, wybierając spośród swoich obywateli mężów rozsądniejszych i doświadczonych w działaniu, w razie istnienia okazji i dogodności - wydawać zarządzenia dla wspólnego użytku i rozwoju swego miasta. Ponieważ zaś sami - burmistrz i rajcy - rzeczonego naszego miasta Gdańska zwrócili się do nas, iż można by, niemało poradzić i pomóc temu naszemu miastu i jego wspólnej użyteczności, gdyby miasto posiadało jedną tylko powszechną, czyli publiczną aptekę, w której z chwilą zawiadywania i zarządzania przez Radę znajdowałyby się, i z której można by otrzymywać towary dobre, świeże, służące właściwie i z pożytkiem do zachowania zdrowia ludzkiego - my, chcąc być pomocnym w pomnożeniu ogólnego pożytku naszego miasta Gdańska oraz pragnąc, aby władza miasta z dnia na dzień rosła, postanowiliśmy i ułożyliśmy oraz powagą naszą królewską zrządzamy tekstem niniejszego dokumentu, aby w przyszłości i po wieczne czasy była tylko jedna wymieniania publiczna, czyli powszechna apteka w naszym mieście Gdańsku; równocześnie dajemy i przyznajemy tym burmistrzom i rajcom miasta pełną i szeroką władzę, wszystkie i poszczególne apteki prywatne tamże istniejące odtąd znieść i usunąć, a ową jedną tylko aptekę publiczną - dla powszechnego użytku i potrzeby całego miasta, a mianowicie tak Głównego, jak i Starego, jak również i przedmieść - założyć, zająć się nią, kierować, zarządzać, troszczyć się o nią oraz wszystkie jej przychody i korzyści przejmować i obracać dla powszechnego pożytku i potrzeby miasta. Stojące na przeszkodzie dokumenty i przywileje udzielone przez nas lub przez naszych poprzedników jakimkolwiek sposobem i z jakiejkolwiek przyczyny komukolwiek z aptekarzy w Gdańsku obecnie żyjących, których to dla pożytku publicznego nie należy przenosić z powodu korzyści osób prywatnych, wszystkie z pełną świadomością znosimy oraz postanawiamy i ogłaszamy je, na mocy tekstu niiniejszego dokumentu, za nieważne. Na wiarę i świadectwo tego przywieszona jest pieczęć nasza. Dan w Krakowie w ostatnią sobotę przed piątą niedzielą po Wielkanocy roku 1527, naszego panowania roku dwudziestego pierwszego. Podpisali: Piotr, biskup i wicekanclerz. Doniesienie czcigodnego w Chrystusie ojca pana Piotra, biskupa krakowskiego i wicekanclerza Królestwa Polskiego.
Opracowanie na podstawie tłumaczenia Anny Siemiginowskiej: prof.wirt. Grün
© by Akademia Rzygaczy Members