M U Z E U M
Akademii Rzygaczy


Strona główna
ZOO Akademii

Wettersäule

Wettersaule1.jpg
Gdańska Wettersäule w 1894 r.

W końcu XIX w. zapanowała w miastach moda na ustawianie w reprezentacyjnych miejscach małych stacji meteorologicznych publicznego użytku. Dotyczyło to w szczególności okolic, które właśnie odkrywały korzyści płynące z turystyki a przy okazji potrzeby turystów. Urządzenia meteorologiczne gromadzone były w jednym miejscu w formie tzw. Wettersäulen, co dosłownie oznacza "kolumny pogody", a że, w odróżnieniu od dzisiejszych czasów, liczyło się wówczas nie tylko jak urządzenie działa, ale i to jak wygląda, owe "kolumny" meteorologiczne przybierały nader kunsztowne i urodziwe kształty. Delikatne urządzenia ukrywano w całkiem solidnych metalowych albo kamiennych konstrukcjach, o poziomie estetycznym, obawiam się, nieosiągalnym dla większości współczesnych projektantów. Być może właśnie solidność tych "obudów" sprawiła, że kolumn pogodowych przetrwało na świecie dość sporo. Ich bogaty wykaz, obejmujący ponad 400 egzemplarzy z 16-stu różnych krajów (w tym liczne istniejące do dziś), znaleźć można na stronie specjalnie im poświeconej: www.wettersaeulen-in-europa.de.
Wettersaule2.jpg
Gdańska Wettersäule w 1905 r.

Gdańsk miał oczywiście swoją kolumnę. Umiejscowiona była na Długim Targu, dokładnie naprzeciwko Fontanny Neptuna, na wysokości granicy między posesjami nr 4 i 5. Był to bogaty zestaw przyrządów w pięknej obudowie, produkcji firmy Johanna Friedricha Macka z Frankfurtu nad Menem. Urządzenia tego samego typu stały m.in. w Krakowie, Karlowych Varach, Karlsruhe, Insbruku, Moguncji i Haarlemie.
Wettersaule3.jpg
Typowa "kolumna meteorologiczna" produkcji f-my Mack z Frankfurtu n/Menem

Każdy Gdańszczanin i każdy nie-Gdańszczanin przebywający w Mieście mógł się więc pofatygować do słupa i naocznie sprawdzić, jakie też są aktualne parametry pogody, a także czego się w tym zakresie należy w najbliższym czasie spodziewać.
Nie wiem niestety jak dotąd kiedy słup pojawił się na Długim Targu, ani kiedy z niego zniknął. Termin tego drugiego wydarzenia łatwiej zgadnąć, zważywszy na okres wzmożonego znikania wszystkiego wokół w marcu 1945 r., aczkolwiek nie udało mi się, jak na razie, znaleźć materiału zdjęciowego, potwierdzajacego istnienie słupa jeszcze w latach II wojny światowej.
Gdańska Wettersäule to kolejny drobiazg, który już nie zdobi Miasta. A i dziś z pewnością cieszyłby się dużą popularnością. Jego nikłą namiastką funkcjonalną jest zegar na magistracie przy Nowych Ogrodach, pokazujący temperaturę powietrza. O porównianiu urody obu urządzeń w ogóle nie ma co wspominać.

Dla ułatwienia czytelnikowi wyobrażenia sobie jak pięknym obiektem była gdańska stacja pogodowa, zamieszczam duże zdjęcie identycznej, do dziś działającej w szwajcarskim mieście La Neuveville.
Wettersaule4.jpg
Wettersäule w La Neuveville w Szwajcarii

Opracował: prof. wirt. Grün

Ilustracje:
1) Był sobie Gdańsk, t. III
2) Był sobie Gdańsk, t. I
3) www.wettersaeulen-in-europa.de
4) foto: Gerhard Mahr www.wettersaeulen-in-europa.de/


5 sierpnia 2004

© 2004 Aleksander Masłowski


© by Akademia Rzygaczy Members